Jak założyć niebieską kartę?

Kto może założyć Niebieską Kartę? (To nie tylko Policja)

Wielu moich Klientów żyje w przekonaniu, że aby założyć Niebieską Kartę, musi dojść do krwawej awantury, po której przyjeżdża radiowóz na sygnale. To mit, który powstrzymuje wiele ofiar przed działaniem. Jeśli doświadczasz przemocy psychicznej w związku, szantażu ekonomicznego czy izolacji – również kwalifikujesz się do objęcia procedurą.

Procedurę „Niebieskie Karty” może uruchomić przedstawiciel jednej z pięciu grup zawodowych. Są to:

• Funkcjonariusz Policji (podczas interwencji domowej lub na komisariacie).
• Pracownik socjalny (z Ośrodka Pomocy Społecznej – MOPS/GOPS).
• Pracownik ochrony zdrowia (lekarz, ratownik medyczny, pielęgniarka).
• Pracownik oświaty (nauczyciel, pedagog szkolny, dyrektor szkoły).
• Członek Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Oznacza to, że jeśli Twój mąż lub żona stosuje przemoc, a Ty boisz się wezwać Policję do domu, możesz udać się do pedagoga szkolnego swojego dziecka i opowiedzieć o sytuacji. Ma on obowiązek prawny wszcząć procedurę.

Jak wygląda procedura założenia krok po kroku?

Wiem, że boisz się nieznanego. Dlatego przeprowadzę Cię teraz przez ten proces tak, jak tłumaczę to moim Klientom w kancelarii, zanim złożymy pozew.

Krok 1: Wypełnienie Formularza A

Gdy dochodzi do interwencji (lub zgłoszenia w gabinecie), funkcjonariusz wypełnia Formularz A. To dokument, w którym opisuje się sytuację, rodzaj przemocy (fizyczna, psychiczna, seksualna, ekonomiczna) oraz dane świadków. Ważne: Jeśli policja przyjeżdża do domu, mają obowiązek wypełnić ten druk na miejscu. Jeśli mówią „spiszemy to na komendzie”, nalegaj na działanie tu i teraz.

Krok 2: Formularz B dla Ciebie

Po wypełnieniu formularza A, urzędnik ma obowiązek wręczyć Ci Formularz B. To broszura informacyjna z Twoimi prawami oraz adresami instytucji pomagających ofiarom przemocy. To dokument dla Ciebie – nie musisz go nikomu oddawać.

Krok 3: Przekazanie dokumentów do Zespołu Interdyscyplinarnego

Wypełniony Formularz A w ciągu 7 dni trafia do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego. To grupa specjalistów w Twojej gminie, która zajmuje się przeciwdziałaniem przemocy.

Krok 4: Spotkanie Grupy Roboczej

Zespół powołuje tzw. grupę roboczą. Zostaniesz zaproszona/zaproszony na spotkanie (bez obecności sprawcy!). Tam specjaliści opracują Indywidualny Plan Pomocy. Zapytają o Twoją sytuację, o dzieci, o to, czego potrzebujesz (pomoc prawna, psychologiczna, lokalowa).

Dopiero na osobnym posiedzeniu Zespół wzywa osobę podejrzaną o stosowanie przemocy. Nie będziecie konfrontowani twarzą w twarz w tym samym pokoju – prawo chroni ofiarę przed takim stresem.

Niebieska Karta a sprawa rozwodowa – twarde dowody

Jako adwokat patrzę na Niebieską Kartę pragmatycznie. Dla sądu rodzinnego dokumentacja z tej procedury to jeden z najsilniejszych dowodów. Dlaczego? Ponieważ jest tworzona przez niezależnych urzędników, a nie „znajomych żony” czy „rodzinę męża”.

Jeśli planujesz rozwód z orzeczeniem o winie, notatki dzielnicowego, zapisy z posiedzeń grupy roboczej i wypełnione formularze A są na wagę złota. Pokazują one ciągłość przemocy, a nie tylko incydentalne kłótnie.

Czy Niebieska Karta pozwala wyrzucić małżonka z domu?

Sama Niebieska Karta nie jest nakazem eksmisji. Jest to procedura administracyjna, a nie wyrok sądu. JEDNAKŻE – jest to podstawa do zastosowania nowych przepisów o natychmiastowym nakazie opuszczenia lokalu.

Policja, widząc trwającą procedurę Niebieskiej Karty i eskalację agresji podczas interwencji, może wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę (i zakaz zbliżania się) na okres 14 dni. Ten czas daje nam – prawnikom – moment na złożenie wniosku do sądu o przedłużenie tego zakazu lub o eksmisję małżonka w sprawie rozwodowej.

Czy muszę mieć obdukcję? Dowody przemocy

To najczęstsze pytanie. „Mecenasie, on mnie nie bije, on mnie niszczy psychicznie. Nie mam siniaków, więc nikt mi nie uwierzy”. To błąd myślowy.

Do założenia Niebieskiej Karty nie potrzebujesz obdukcji lekarskiej. Przemoc to nie tylko ciosy. To także:

• Wyzywanie, poniżanie, krytykowanie przy dzieciach.
• Wydzielanie pieniędzy, zabieranie dostępu do konta (przemoc ekonomiczna).
• Zabranianie kontaktów z rodziną, izolacja.
• Groźby (np. „zabiorę ci dzieci”, „zniszczę cię w sądzie”).

Pamiętaj jednak, że dowody w sprawie o rozwód są kluczowe. Jeśli procedura ruszy, warto zacząć zbierać dodatkowe materiały – nagrania, SMS-y, zeznania świadków.

Ryzyka i błędy – czy to bezpieczne?

Muszę Cię uprzedzić o jednym mechanizmie. Sprawcy przemocy, dowiadując się o założeniu Niebieskiej Karty, często reagują dwojako: albo „miesiącem miodowym” (przepraszają, kupują kwiaty, błagają o wycofanie), albo eskalacją agresji i próbą robienia z siebie ofiary.

Warto wiedzieć, że procedura kończy się dopiero wtedy, gdy ustanie przemoc i zostanie zrealizowany indywidualny plan pomocy, lub gdy Zespół uzna, że nie ma podstaw do dalszych działań. Decyzja o zamknięciu procedury nie należy do Ciebie – nie możesz po prostu „wycofać” Niebieskiej Karty na życzenie, jeśli urzędnicy widzą zagrożenie. To zabezpieczenie przed sytuacją, gdy sprawca zmusza ofiarę do odwołania zeznań.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania