+ 71 740 50 00

Obsługa klienta

Pon - Pt: 8:30 - 16:30

Godziny otwarcia

Blog adwokata Iwo Klisz

Rozwód i podział majątku

Czyli wszystko, co powinieneś wiedzieć

o prawnych aspektach rozwiązania małżeństwa

O mnie

Nazywam się Iwo Klisz, jestem adwokatem, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii Klisz i Wspólnicy oraz liderem zespołu prawników specjalistów od spraw o rozwód, podział majątku i alimenty

więcej …

Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Biuro we Wrocławiu
ul. Joachima Lelewela 23/7
tel. 697 945 000

Biuro w Katowicach
ul. Sobieskiego 27/30
tel. 669 221 900

Biuro w Poznaniu
ul. Bóżnicza 1/14
tel. 669 452 900

Biuro w Gdańsku
ul. Kartuska 31c/1
tel. 669 221 900

Biuro w Warszawie
ul. Zamieniecka 62/64
tel. 695 560 425

strona www: Kancelaria Klisz i Wspólnicy

O blogu

Wiedza i doświadczenie pozwolą Ci uzyskać przewagę w trakcie sprawy o rozwód czy podział majątku. To od Ciebie zależy, czy wykorzystasz ją zmierzając do rozwiązania siłowego i uzyskania korzystnego tylko dla Ciebie wyroku, czy też doprowadzisz do zawarcia uwzględniającej interesy obu stron i akceptowanej przez nie ugody. Zacznij jednak od tego, żeby zyskać przewagę, a o tym właśnie jest mój blog.

Jak podzielić majątek? - pobierz darmowy poradnik

Główne Tematy

Moje pozostałe blogi

Nierówny podział majątku małżonków

Nierówne udziały w majątku małżonków

W idealnym świecie zarówno żona jak i mąż przez cały okres trwania małżeństwa pracują na majątek wspólny, a potem oboje starają się, by go powiększyć albo chociaż zachować. Właśnie z takim zamysłem zostały wprowadzone przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o wspólności majątkowej. Zgodnie z prawem oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Czasami jednak rzeczywistość odbiega od założeń i wtedy istnieje możliwość, by dokonać nierównego podziału majątku małżonków.

Kiedy, jak i dlaczego można ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym dowiesz się z lektury tego artykułu.

Ale od początku…

Z czego wynikają równe udziały w majątku wspólnym małżonków?

Z chwilą zawarcia małżeństwa, między małżonkami powstaje wspólność majątkowa, obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Gdy małżeństwo kończy się rozwodem, wszystkie te przedmioty podlegają równemu podziałowi.

Istnieje możliwość, by jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego zdecydować, że oboje małżonkowie zachowają odrębne majątki. W tym celu u notariusza powinni zawrzeć małżeńską umowę majątkową, potocznie zwaną intercyzą. Taka umowa może sprawić, że majątki małżonków nie stają się automatycznie jedną masą, a każde z nich swobodnie będzie dysponować tym, co nabędzie w trakcie trwania małżeństwa.

Jeżeli nie zawarłeś intercyzy, a chcesz podważyć zasadę równych udziałów w majątku wspólnym, będziesz musiał przed sądem przedstawić mocne dowody.

Kiedy można domagać się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym?

Kodeks mówi o tym, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania majątku. Praca przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym także jest uwzględniana przy ocenie przyczyniania się do powstania majątku.

Jak sam widzisz, kryteria są dosyć nieostre, a dużo zależy tutaj od oceny sądu. Właśnie z tego powodu orzecznictwo dotyczące ustalenia nierównych udziałów jest dość bogate, a sądy rejonowe chętnie do niego sięgają.

Naczelna reguła, na którą na przestrzeni dekad powoływał się Sąd Najwyższy brzmi: odejście od zasady równości udziałów jest możliwe tylko wtedy, gdy małżonek w sposób rażący i uporczywy nie przyczynia się do powstania bądź powiększenia majątku stosownie do swoich możliwości zarobkowych i sił.

Inaczej sąd będzie oceniał te siły w przypadku osoby całkowicie niezdolnej do pracy, a inaczej w przypadku zdrowej osoby, która przez lata nie wykazywała inicjatywy, by podjąć zatrudnienie.

Reasumując, aby sąd mógł orzec o nierównych udziałach w majątku wspólnym muszą zaistnieć trzy przesłanki:  po pierwsze jeden z małżonków musi zgłosić takie żądanie, po drugie muszą zaistnieć ważne powody dla takiego żądania, a po trzecie – i chyba najbardziej istotne – małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Ustalenie nierównych udziałów – czym są ważne powody?

„Ważne powody” to okoliczności, które z etycznego punktu widzenia przemawiają za ustaleniem nierównych udziałów.

Oznacza to, że coś w Waszym małżeństwie nie funkcjonowało prawidłowo, któreś z Was dawało z siebie o wiele więcej niż to drugie. Ustalenie nierównych udziałów ma zrekompensować tą dysproporcję.

Można tutaj przytoczyć szereg przykładów z orzecznictwa. Ważnymi powodami są na przykład:

  1. trwonienie majątku
  2. uzależnienie od alkoholu/narkotyków/zakupów itp.
  3. hazard,
  4. prowadzenie podwójnego życia,
  5. permanentne pozostawanie bez pracy przy jednoczesnym braku troski o dom i dzieci.

Ważne powody co do zasady muszą być zawinione przez małżonka. To, że ktoś ze względu na poważną chorobę nie pracował, nie uzasadnia orzeczenia nierównych udziałów. Podobnie duża różnica w zarobkach sama przez się nie uzasadnia orzeczenia nierównych udziałów – ważne by zarobki odpowiadały realnym możliwościom danej osoby.

Innym ważnym powodem przemawiającym za ustaleniem nierównych udziałów może być także długotrwałe osobne zamieszkiwanie, tzw. separacja faktyczna. Jeśli od lat każde z małżonków żyje swoim własnym życiem, ale żadne z nich nie zatroszczyło się o formalne rozwiązanie małżeństwa, może się okazać, że status materialny każdego z nich się różni. Trudno uznać za sprawiedliwe, by jedno z małżonków było biernym beneficjentem wzmożonych starań tego drugiego.

Stopień przyczyniania się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego

Przepisy kodeksu wprowadzają domniemanie, zgodnie z którym małżonkowie w równym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego. Jeśli chcesz obalić to domniemanie, musisz wykazać, że w Twoim przypadku było inaczej.

Za przyczynianie do się do powstania majątku wspólnego uznaje się zarówno pozyskiwanie majątku, jak i oszczędzanie wydatków. Pomnażanie majątku to nie tylko praca zarobkowa, ale też otrzymany spadek, czy darowizna, które potem zostały wykorzystane na potrzeby rodziny.

Z kolei po drugiej stronie mocy mamy trwonienie majątku i rozrzutność. Sąd waży wszystkie okoliczności, a efektem końcowym tych kalkulacji jest postanowienie.

Nierówne udziały a praca przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym

Jeżeli jedno z Was zajmuje się domem i dziećmi, jest to również forma oszczędności dla domowego budżetu – w ten sposób oszczędza się na pomocy domowej i opiekunce do dziecka. Z tego względu w kodeksie wprost zapisano, że przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

To jest ciekawe zagadnienie, którego istota zbliżona jest bardziej do postępowania rozwodowego niż do spraw o podział majątku. Jeśli zarzuca się żonie, czy mężowi nieróbstwo argumenty są podobne jak przy rozwodzie: „ani nie pracował(a), ani nie zajmował(a) się domem”.

Jeśli właśnie to jest podstawą Twojego żądania ustalenia nierównych udziałów, może się przydać wyrok rozwodowy, potwierdzający te okoliczności, choć przystanie na rozwód bez orzekania o winie nie stoi na przeszkodzie dochodzenia nierównych udziałów.

O ile rzetelna praca we wspólnym gospodarstwie domowym jest oceniana pozytywnie i przemawia przeciwko ustaleniu nierównych udziałów, to rażące uchylanie się od obowiązków domowych i przerzucanie ich na współmałżonka przy jednoczesnym niepodejmowaniu pracy bywa wystarczającym argumentem dla orzeczenia nierównych udziałów.

Jak wygląda procedura ustalania nierównych udziałów?

Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym zgłasza się w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Można to zrobić jedynie przed sądem pierwszej instancji, najpóźniej do czasu zamknięcia rozprawy. Nic nie stoi na przeszkodzie, byście oboje zgłosili taki wniosek, a sąd rozstrzygnie kto ma rację.

Orzeczenie o nierównych udziałach będzie jednym z punktów postanowienia kończącego postępowanie. Sąd ustalając nierówne udziały najczęściej posługuje się procentami lub ułamkami. Ten punkt postanowienia zazwyczaj nosi krótkie brzmienie:

Sąd ustala, że udział wnioskodawczyni w majątku wspólnym wynosi 40 %, zaś uczestnika 60 %”. Proporcje mogą być różne np. 25% do 75%, 1/3 i 2/3 – wszystko zależy od ustaleń poczynionych przez sąd i zgłoszonego żądania.

Taki zapis ma kolosalną wagę, bo oznacza, że cały majątek będzie dzielony właśnie w takich proporcjach i tak będą rozliczane wszystkie spłaty i dopłaty. Nie ma możliwości, by ustalić nierówne udziały tylko w niektórych składnikach majątku – np. przedsiębiorstwie.

W końcowym rozrachunku jedna ze stron w toku podziału otrzyma więcej niż druga.

Na koniec warto dodać, że ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym to nie lada sztuka. Jeśli za Twoim stanowiskiem nie idą mocne argumenty i solidne dowody zachowaj raczej umiarkowany optymizm.

pozdrawiam, adwokat Iwo Klisz
Mam na dzieję, że mój artykuł wyjaśnił Ci kilka rzeczy. Jeśli tak, to kliknij „Lubię to” lub polub stronę naszej Kancelarii na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).


Jeśli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel. 695 560 425 email: i.klisz@adwokat-wroclaw.biz.pl

Klisz i Wspólnicy - Adwokaci i Radcowie Prawni - specjaliści od spraw o rozwód i o podział majątku po rozwodzie

adwokat wrocław

Biuro we Wrocławiu
ul. Joachima Lelewela 23/7

Biuro w Poznaniu
ul. Bóżnicza 1/14

Biuro we Gdańsku
ul. Czopowa 14/20

Biuro w Katowicach
ul. Sobieskiego 27/30

tel. kom. 695 560 425
tel. 71 740 50 00

e-mail: i.klisz@adwokat-wroclaw.biz.pl
strona www: adwokat-wroclaw.biz.pl