Jakie są korzyści korzystania z mediacji w procesie rozwodowym?

Czym tak naprawdę jest mediacja (i dlaczego ludzie się jej boją)?

Wielu osobom mediacja kojarzy się z terapią małżeńską. To podstawowy błąd. Mediator nie jest od tego, żeby Was pogodzić, żebyście znów „żyli długo i szczęśliwie” (choć i tak się zdarza). Jego zadaniem jest pomóc Wam rozstać się z klasą i konkretnym planem.

Mediacja to dobrowolne, poufne rozmowy z udziałem bezstronnej osoby trzeciej. Możecie ustalić w ich trakcie wszystko: od tego, z kim zamieszkają dzieci, przez wysokość alimentów, aż po skomplikowany podział majątku. To taki „przedsionek” sądu, gdzie możecie zdjąć zbroje i porozmawiać o konkretach, zamiast przerzucać się pismami procesowymi pełnymi oskarżeń.

Korzyść 1: Czas – czy chcesz spędzić w sądzie kolejne 3 lata?

Statystyki są bezlitosne. Standardowy proces rozwodowy, w którym strony walczą o winę, dzieci i majątek, trwa w dużych miastach (jak Wrocław, Warszawa czy Kraków) od 2 do nawet 5 lat. To nie są żarty. To lata życia w zawieszeniu, stresie i niepewności.

Jeśli uda Wam się wypracować porozumienie przed mediatorem, sąd na rozprawie w zasadzie tylko „przyklepuje” Wasze ustalenia. Zdarzało mi się przeprowadzać rozwód na pierwszej rozprawie, nawet przy skomplikowanym majątku, tylko dlatego, że Klienci przyszli z gotową ugodą mediacyjną. Różnica między 3 miesiącami a 3 latami życia jest nie do przecenienia.

Korzyść 2: Pieniądze, które zostaną w Waszej kieszeni

Wojna kosztuje. I nie mówię tu tylko o wynagrodzeniu dla mnie czy innego adwokata. Wielu Klientów nie zdaje sobie sprawy z ukrytych kosztów procesu:

• Opinia OZSS: Jeśli kłócicie się o dzieci, sąd skieruje Was na badania do Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów. To trwa i kosztuje.
• Biegli rzeczoznawcy: Przy braku zgody co do wartości domu czy firmy, sąd powoła biegłego. Koszt wyceny nieruchomości to często kilka tysięcy złotych.
• Koszty stawiennictwa świadków: Zwroty kosztów dojazdu i utraconego zarobku.

W mediacji koszt jest zazwyczaj stały lub przewidywalny (zależny od liczby sesji lub wartości przedmiotu sporu przy podziale majątku), a co najważniejsze – dzielony zazwyczaj na pół.

Korzyść 3: Kontrola – Ty decydujesz, a nie „Wysoki Sąd”

To jest argument, który zazwyczaj najbardziej trafia do moich Klientów. Musisz zrozumieć jedną rzecz: Sędzia, choćby był najlepszy i najbardziej empatyczny, jest tylko urzędnikiem. Ma na Twoją sprawę ograniczony czas. Widzi Was przez pryzmat akt i krótkich przesłuchań.

Czy naprawdę chcesz, aby obca osoba decydowała o tym, w jakie weekendy będziesz widzieć swoje dziecko? Albo komu przypadnie ulubiony dom letniskowy? W sądzie wyrok jest narzucony – jedna strona wygrywa, druga przegrywa (a często obie czują się przegrane). W mediacji to Wy kreujecie rozwiązanie. Dopóki nie podpiszesz ugody, nic nie jest przesądzone. Masz pełne prawo weta.

Dzięki temu możecie stworzyć bardzo elastyczne zasady, np. dotyczące opieki naprzemiennej, których sąd w wyroku by nie zapisał, bo „nie mieszczą się w standardowych szablonach”.

Korzyść 4: Dzieci i „Plan Wychowawczy”

Rozwód to trauma dla dziecka, ale największą szkodę wyrządza mu nie samo rozstanie rodziców, a sposób, w jaki to robią. Dzieci są doskonałymi obserwatorami. Jeśli widzą, że rodzice potrafią usiąść i rozmawiać, ich poczucie bezpieczeństwa jest mniej zachwiane.

Mediacja pozwala na spokojne wypracowanie dokumentu, jakim jest porozumienie wychowawcze (plan wychowawczy). Możecie tam ustalić detale, na które w sądzie nie ma czasu: kto zawozi na angielski, jak dzielicie się opieką w ferie, a nawet jak rozwiązujecie kwestie prezentów komunijnych.

Czy ugoda z mediatorem jest bezpieczna?

Tak, ale pod jednym warunkiem. Ugoda zawarta przed mediatorem musi zostać zatwierdzona przez sąd. Dopiero wtedy zyskuje moc wyroku sądowego (lub tytułu wykonawczego po nadaniu klauzuli wykonalności). Oznacza to, że jeśli np. mąż przestanie płacić alimenty ustalone w ugodzie, możesz iść z nią prosto do komornika – tak samo, jak z wyrokiem.

Kiedy mediacja NIE ma sensu?

Mimo że jestem wielkim orędownikiem polubownych rozwiązań, są sytuacje, w których odradzam mediację. Dzieje się tak przede wszystkim, gdy w związku występuje przemoc domowa (fizyczna lub psychiczna) lub drastyczna dysproporcja sił.

Jeśli boisz się swojego męża lub żony, jeśli jesteś ofiarą manipulacji lub zastraszania, mediacja może stać się narzędziem dalszej przemocy. W takich sytuacjach potrzebujesz „tarczy” w postaci adwokata i stanowczego działania sądu, a nie rozmów przy herbacie.

Rola adwokata w mediacji – czy jest potrzebny?

Wiele osób myśli: „Skoro idziemy do mediatora, to po co mi prawnik?”. To ryzykowne podejście. Mediator jest neutralny. On nie zadba o Twój interes prawny – on dba o to, żebyście się „dogadali”. Nie powie Ci: „Słuchaj, w sądzie ugrałbyś 20% więcej przy podziale majątku”.

Adwokat w procesie mediacji pełni rolę doradcy strategicznego. Pomaga ustalić „BATNA” (Best Alternative to a Negotiated Agreement) – czyli co się stanie, jeśli mediacja się nie uda. Wiedząc, co realnie możesz wygrać w sądzie, wiesz, na jakie ustępstwa warto iść w mediacji, a gdzie postawić granicę.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o mediację rozwodową