Potrącenie alimentów z pensji i konta – limity

Jak to działa? Pismo do pracodawcy

Wielu dłużników myśli, że komornik musi ich najpierw poprosić o wpłatę. Nie musi. Egzekucja alimentów dzieje się błyskawicznie.

Procedura wygląda tak:

1. Wierzyciel (matka dziecka) składa wniosek u komornika z wyrokiem sądu.
2. Komornik w systemie OGNIVO ustala, gdzie pracujesz i gdzie masz konto.
3. Wysyła pismo do Twojego pracodawcy: „Zajęcie wynagrodzenia za pracę”.
4. Od tego momentu pracodawca (księgowa) staje się „pomocnikiem komornika”. Ma prawny obowiązek przelać 60% Twojej pensji prosto do kancelarii komorniczej, a Tobie wypłacić resztę.

Jeśli pracodawca tego nie zrobi (np. z litości dla Ciebie), komornik nałoży na niego grzywnę do 5000 zł, a w skrajnych przypadkach pracodawca może odpowiadać za Twój dług osobiście.

Umowa o pracę – bezlitosna matematyka

Kodeks Pracy (art. 87) stawia sprawę jasno. Alimenty są uprzywilejowane.

Limit zajęcia: 60% wynagrodzenia netto (wraz ze wszystkimi dodatkami, premiami i udziałem w zyskach).

Przykład (liczby przybliżone na 2026 r.):

Zarabiasz 4000 zł netto (na rękę).

Komornik zabiera: 2400 zł (60%).

Tobie zostaje: 1600 zł.

Umowa Zlecenie, Dzieło i B2B – czy tu jest lżej?

Kiedyś ucieczka na „śmieciówkę” ratowała dłużników. Dziś przepisy są uszczelnione.

Umowa Zlecenie

Od kilku lat, jeśli umowa zlecenie jest jedynym źródłem dochodu i ma charakter powtarzalny (dostajesz wypłatę co miesiąc), stosuje się do niej te same zasady co do etatu.

Czyli: Komornik zabiera 60%.

Jeśli jednak jest to „dodatkowa fucha”, komornik może zająć 100% wynagrodzenia.

Działalność gospodarcza (B2B)

Tu komornik nie zajmuje „wynagrodzenia”, ale „wierzytelność z tytułu faktur”.

Wysyła pismo do Twojego kontrahenta (szefa): „Proszę nie płacić Panu X za fakturę, tylko przelać pieniądze do mnie”.

Limit: Teoretycznie przy B2B nie ma ochrony 60%. Komornik może zająć 100% kwoty faktury brutto (chyba że wykażesz, że to Twoje jedyne źródło utrzymania – wtedy stosuje się przepisy o zleceniu, ale to wymaga walki pismami).

Blokada konta – pułapka podwójnego zajęcia

To scenariusz, który doprowadza dłużników do szału.

1. Pracodawca potrąca 60% z pensji. Przelewa Ci pozostałe 40% (tzw. kwotę wolną).

2. Te pieniądze trafiają na Twoje konto w banku.

3. Ale na koncie też siedzi komornik! Bank widzi „wpływ środków” i… blokuje je.

Czy to legalne? Tak. System bankowy jest automatem. Nie „wie”, że to są środki już raz opodatkowane przez komornika u pracodawcy.

Jak to odkręcić?
Przy długach alimentacyjnych kwota wolna na koncie bankowym (w 2026 r. to 75% minimalnego wynagrodzenia w każdym miesiącu) również nie obowiązuje w pełni. Jednak środki pochodzące z wynagrodzenia (te 40%, które ocalało) nie podlegają ponownej egzekucji.

Musisz iść do komornika i wykazać, że wpływ na konto to „reszta z wypłaty”. Komornik powinien zwolnić te środki spod zajęcia. Ale to wymaga Twojej aktywności – automat sam tego nie zrobi.

Nagrody, „13-tki” i Zwrot Podatku

Komornik alimentacyjny ma długie ręce. Co jeszcze zabierze?

• Nagrody i premie uznaniowe: Zasadniczo podlegają zajęciu jak pensja (60%).
• Odprawa i „13-tka”: Traktowane jak wynagrodzenie (60%).
• Zwrot podatku (PIT): Tu zła wiadomość. Nadpłata podatku dochodowego podlega zajęciu w 100%. Urząd Skarbowy przelewa ją bezpośrednio do komornika. Nie zobaczysz z tego ani grosza.
• Świadczenia z ZFŚS (Wczasy pod gruszą): Sądy różnie orzekają, ale dominuje pogląd, że podlegają egzekucji w całości (100%), bo nie są wynagrodzeniem za pracę, lecz świadczeniem socjalnym (chyba że regulamin funduszu mówi inaczej).

Mam kredyt i alimenty. Kto bierze pierwszy?

Jeśli masz na karku komornika za niespłacony kredyt (bank) i komornika za alimenty, to alimenty mają absolutne pierwszeństwo (kategoria 2 zaspokojenia, zaraz po kosztach egzekucyjnych).

Oznacza to, że nawet jeśli bank zajął pensję pierwszy, komornik alimentacyjny „wypycha” go z kolejki. Najpierw spłacane są alimenty (bieżące i zaległe), a dopiero gdy one zostaną uregulowane, reszta (jeśli cokolwiek zostanie z tych 60%) trafia do banku.

Co jeśli pracodawca ukrywa zarobki dłużnika?

Częsty scenariusz: Dłużnik dogaduje się z szefem. „Wypłacaj mi najniższą na konto, a resztę pod stołem, żeby ta wredna baba nie dostała”.

To przestępstwo. Jeśli jako wierzyciel masz podejrzenie, że tak się dzieje:

1. Możesz złożyć skargę na pracodawcę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
2. Pracodawca, który nie realizuje zajęcia lub poświadcza nieprawdę, naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec Ciebie (wierzyciela). Możesz pozwać szefa dłużnika o naprawienie szkody!
3. Pracodawcy grozi grzywna komornicza do 5000 zł (nakładana wielokrotnie).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania