Rozwód a wspólne długi małżonków

Spis treści
Rozwód a wspólne długi małżonków


adwokat Iwo Klisz

Jak i gdzie możesz liczyć na moją pomoc?

Zapraszam na nasz kanał YouTube

Jak podzielić majątek? - pobierz darmowy poradnik

Główne Tematy

Rozwód prowadzi do rozwiązania małżeństwa. Wraz z uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego pomiędzy małżonkami wygasa również ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej (o ile ustrój taki obowiązywał w trakcie trwania małżeństwa). 

Jak wygląda podział długów po rozwodzie?

Rozwód a kredyty i pożyczki, rozwód a finanse małżeńskie – są to kwestie tyleż życiowe, co sprawiające spore problemy świeżo rozwiedzionym byłym małżonkom, Odpowiedzialność za długi po rozwodzie to z pewnością zagadnienie wymagające szerszego omówienia. W niniejszym artykule postaram się odpowiedzieć na pytanie jakie są konsekwencje finansowe rozwodu dla wspólnych długów? Przybliżę również takie zagadnienia jak rozwód a spłata wspólnych długów, czy rozwód a podział majątku i długów.

Czy wspólne długi małżonków są podzielone podczas rozwodu – rozwód a odpowiedzialność za długi

Wiele osób zastanawia się jak podzielić długi małżeńskie podczas rozwodu? W rzeczywistości postępowanie rozwodowe w ogóle nie wiąże się z podziałem długów, czy majątku małżeńskiego. W toku sprawy o rozwód sąd bada więc jedynie czy zaistniały przesłanki do orzeczenia rozwodu oraz rozstrzyga o rozwiązaniu małżeństwa i takich kwestiach jak alimenty na dzieci, kontakty z dziećmi, czy korzystanie ze wspólnego mieszkania. Podział długów w ogóle nie leży więc w sferze zainteresowań sądu rozwodowego.

Już po orzeczeniu rozwodu małżonkowie mogą przeprowadzić odrębne postępowanie o podział majątku wspólnego. Również to postępowanie nie polega jednak na sądowym podziale długów. Sąd w postępowaniu działowym dzieli majątek, a więc aktywa, a nie długi, czyli pasywa. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość rozliczenia w ramach sprawy o podział majątku tych długów małżeńskich, które w okresie od powstania rozdzielności majątkowej (najczęściej uprawomocnienie wyroku rozwodowego) do orzeczenia w przedmiocie podziału majątku, były spłacane ze środków własnych danego małżonka.

Kto ponosi odpowiedzialność za długi po rozwodzie?

Odpowiedzialność za długi po rozwodzie nie wygasa. Żeby jednak określić jej zakres trzeba ustalić kiedy powstał dług, kto go zaciągnął i przede wszystkim jaki ustrój majątkowy małżeński funkcjonował wtedy w małżeństwie.

Najprostszą sytuacją jest ta, gdy małżonkowie zdecydowali się na rozdzielność majątkową małżeńską. W takim wypadku majątek wspólny w ogóle nie powstał, a każdy z małżonków odpowiada, tak w trakcie trwania małżeństwa, jak i po rozwodzie, wyłącznie za zaciągnięte przez siebie długi.

Nieco inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W ramach tego ustroju funkcjonuje zdecydowana większość małżeństw w Polsce. W takim wypadku, jeżeli dług powstał podczas trwania małżeństwa, co do zasady, odpowiadają za niego obydwoje małżonkowie

Od zasady tej są jednak pewne wyjątki. Odpowiedzialność małżonka warunkowana jest tym, czy wiedział on o długu i wyraził zgodę na jego zaciągnięcie. Jeżeli taka sytuacja nie miała miejsca, to drugi z małżonków nie ponosi odpowiedzialności za dług zaciągnięty przez swojego współmałżonka. Również i w tym wypadku mamy pewien wyjątek – zasad ta nie działa gdy środki pozyskane z zobowiązania posłużyły na pokrycie wydatków związanych z życiem codziennym obojga małżonków.

Każdorazowo oczywiście małżonkowie (nawet po rozwodzie) odpowiadają za te długi, które zaciągnęli wspólnie. Dobrym przykładem może tu być zawarcie umowy kredytowej.

Czy można uniknąć odpowiedzialności za długi byłego małżonka po rozwodzie?

Pierwszym, najpewniejszym sposobem na uniknięcie odpowiedzialności za długi współmałżonka po rozwodzie jest zawarcie (najlepiej na samym początku małżeństwa) umowy o rozdzielność majątkową, potocznie zwanej intercyzą. W takim wypadku wspólny majątek małżonków nigdy nie powstanie, a każdy z nich odpowiadać będzie jedynie za własne długi. Zasada to rozciąga się na odpowiedzialność za długi po rozwodzie.

Innym sposobem na uniknięcie odpowiedzialności za długi współmałżonka po rozwodzie jest wykazanie, że nie wiedziało się o ich zaciągnięciu i nie wyrażało się na nie zgody. Oczywiście ciężar dowodu spoczywa tu na małżonku (byłym małżonku), który chce uniknąć odpowiedzialności. Swoje twierdzenia może on udowadniać w dowolny, dopuszczalny prawnie sposób, najczęściej będą to zeznania świadków, czy dowody z dokumentów. Trzeba również pamiętać, że uchylenie się od odpowiedzialności nie będzie skuteczne, jeżeli środki pozyskane z zaciągniętego zobowiązania wydatkowane były na wspólne potrzeby małżeńskie.

Co zrobić jeśli małżonek nie spłaca długów po rozwodzie?

Odpowiedzialność małżonków (byłych małżonków) za wspólne długi jest solidarna. Oznacza to, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. 

W związku z powyższym nie możemy bronić się przed wierzycielami mówiąc, że spłaciliśmy „swoją” część długu. Może zdarzyć się tak, że to jeden z małżonków spłaci cały wspólny dług. W takim wypadku przysługiwać mu będzie jednak tzw. regres do drugiego małżonka (byłego małżonka). Będzie więc mógł go pozwać o zwrot „nadpłaconej” przez siebie części zobowiązania.

Picture of adwokat Iwo Klisz

adwokat Iwo Klisz

Wspólnik zarządzający w "Klisz i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych". Specjalista z zakresu prawa rodzinne, rozwodów i podziału majątku, były wykładowca akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim. tel. 695 560 425, e-mail: [email protected]

Umów się na konsultację prawną

tel. kom. 695 560 425
tel. 71 740 50 00

podział majątku wrocław

Skontaktuje się ze mną teraz!

WROCŁAW – WARSZAWA – POZNAŃ – KATOWICE – GDAŃSK – KRAKÓW – BYDGOSZCZ