Jakie dokumenty należy przetłumaczyć w przypadku rozwodu z obcokrajowcem?

Dlaczego sąd żąda tłumaczeń, skoro sędzia zna angielski?

Często słyszę w kancelarii pytanie: „Panie Mecenasie, przecież ten kontrakt jest po angielsku, sędzia na pewno zrozumie”. Niestety, w procesie cywilnym nie chodzi o umiejętności lingwistyczne sędziego, ale o procedurę. Zgodnie z ustawą o języku polskim oraz przepisami procedury cywilnej, postępowanie toczy się w naszym języku narodowym.

Sąd nie może oprzeć wyroku na dowodzie, którego treści oficjalnie „nie ma” w aktach sprawy w zrozumiałej formie procesowej. Co więcej, druga strona (nawet jeśli to obcokrajowiec) również musi mieć pewność, jak dokładnie dany dokument jest interpretowany w świetle polskiego prawa.

Dokumenty niezbędne do rozpoczęcia sprawy (Start procesu)

Zanim w ogóle pomyślisz o strategii procesowej, musisz zgromadzić „papiery”, bez których sprawa nie ruszy z miejsca. To absolutne minimum, które musisz dostarczyć wraz z pozwem.

1. Zagraniczny odpis aktu małżeństwa

Jeśli ślub odbył się poza Polską, masz dwie drogi. Najbezpieczniejszą jest tzw. transkrypcja (umiejscowienie) aktu w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego. Otrzymujesz wtedy polski odpis aktu małżeństwa i problem tłumaczenia znika.

Jeśli jednak nie masz czasu na procedurę w USC, możesz przedłożyć w sądzie zagraniczny oryginał. Wtedy bezwzględnie musisz dołączyć jego tłumaczenie przysięgłe. Pamiętaj też o tzw. Apostille – jeśli kraj pochodzenia dokumentu należy do konwencji haskiej, dokument musi mieć tę specjalną klauzulę.

2. Akty urodzenia dzieci

Podobnie jak w przypadku małżeństwa – sąd musi ustalić, czy dzieci pochodzą z tego związku, w jakim są wieku i kto ma prawa rodzicielskie. Jeśli dzieci urodziły się za granicą, ich akty urodzenia również podlegają tłumaczeniu przysięgłemu.

Jest to kluczowe, gdy w grę wchodzi kwestia władzy rodzicielskiej i ustalenia miejsca pobytu dzieci przy jednym z rodziców.

Dokumenty dowodowe: Walka o winę i pieniądze

Gdy wchodzimy w etap udowadniania winy lub ustalania wysokości alimentów, ilość dokumentów drastycznie rośnie. W sprawach międzynarodowych często zdarza się, że dowody na zdradę lub ukrywanie dochodów są w języku obcym.

Zaświadczenia o zarobkach i podatkach

Jeśli Twój małżonek pracuje za granicą i zarabia w euro, funtach czy dolarach, musisz to wykazać, walcząc o adekwatne alimenty na siebie lub dzieci. Sąd nie uwierzy „na słowo”, że mąż zarabia 5000 euro. Musisz przedstawić:

• Zeznania podatkowe (odpowiedniki PIT),
• Paski wynagrodzeń (payslips),
• Kontrakty pracownicze.

Każdy z tych dokumentów wymaga tłumaczenia przysięgłego. To spory koszt, ale niezbędny, by wykazać rzeczywistą stopę życiową rodziny.

E-maile, SMS-y i komunikatory

Tu sprawa jest ciekawa. Często dowodem na rozpad pożycia są wiadomości na WhatsAppie czy Messengerze pisane np. po angielsku. Czy musisz tłumaczyć setki stron czatu u tłumacza przysięgłego?

Teoretycznie tak. W praktyce, w mojej kancelarii stosujemy strategię selekcji. Tłumaczymy przysięgle tylko te fragmenty, które są absolutnie kluczowe dla wykazania winy (np. przyznanie się do zdrady). Resztę czasem można przedłożyć z tłumaczeniem zwykłym, licząc, że druga strona nie zakwestionuje ich treści. Jeśli jednak zakwestionuje – sąd zleci tłumaczenie biegłemu, a kosztami obciąży stronę przegrywającą.

Intercyzy i akty własności nieruchomości

Jeśli podpisywaliście intercyzę za granicą (prenuptial agreement), jej treść może być decydująca dla losów Waszego majątku. Polski sąd musi dokładnie zrozumieć, na jaki ustrój majątkowy się umówiliście. Tłumaczenie takiego aktu prawnego musi być niezwykle precyzyjne, ponieważ terminy prawne w systemie anglosaskim (common law) często nie mają prostych odpowiedników w prawie polskim.

Podobnie jest, gdy planujesz podział majątku po rozwodzie, a w skład majątku wchodzi dom w Hiszpanii czy apartament w Chorwacji. Wypisy z zagranicznych ksiąg wieczystych również muszą trafić do akt w języku polskim.

Kto płaci za tłumaczenia i jak to zorganizować?

Koszt tłumaczenia przysięgłego liczy się zazwyczaj od strony rozliczeniowej (1125 znaków ze spacjami). Stawki rynkowe wahają się od 40 do nawet 100 zł za stronę, w zależności od języka (języki rzadsze, jak norweski czy niderlandzki, są droższe). Koszty te ponosi strona, która powołuje dany dowód.

Warto pamiętać, że jeśli miejsce zamieszkania małżonka jest za granicą, to sąd będzie musiał doręczyć mu odpis pozwu wraz z tłumaczeniem na jego język ojczysty (lub język urzędowy kraju pobytu). To kolejny wydatek, o którym trzeba pamiętać, planując budżet rozwodowy, zwłaszcza gdy analizujemy, jak zamieszkanie za granicą wpływa na procedurę w Polsce.

Tłumaczenie pozwu dla małżonka

To specyficzny wymóg. Zgodnie z przepisami unijnymi oraz umowami międzynarodowymi, pozwany ma prawo odmówić przyjęcia pisma sądowego, jeśli nie jest ono sporządzone w języku, który rozumie, lub w języku urzędowym kraju doręczenia.

Dlatego, jeśli Twój mąż jest Francuzem i mieszka w Paryżu, a Ty składasz pozew w Polsce, sąd najpewniej zobowiąże Cię do przetłumaczenia samego pozwu (i załączników) na język francuski. Brak tego tłumaczenia może sparaliżować proces na wiele miesięcy, bo korespondencja będzie krążyć między sądami.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania