Ustalenie kontaktów z dzieckiem | Adwokat Iwo Klisz | Jak złożyć wniosek?

Kontakty z dzieckiem a władza rodzicielska – wielkie nieporozumienie

Zanim przejdziemy do procedury, muszę wyjaśnić kwestię, która budzi ogromne emocje w mojej kancelarii. Wielu Klientów przychodzi do mnie przerażonych, mówiąc: „Żona chce mi ograniczyć władzę rodzicielską, więc nie będę widywał syna!”. To mit.

Musisz wiedzieć, że prawo do kontaktów z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej. To dwa osobne byty prawne. Nawet jeśli sąd ograniczy Ci władzę (np. do decydowania o szkole i leczeniu), nadal masz pełne prawo zabierać dziecko na wakacje, weekendy czy rower. Co więcej – nawet rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej ma prawo do spotkań, chyba że sąd uzna, że zagraża to dobru dziecka (np. przemoc, alkohol).

Często jednak problemem nie jest prawo, ale praktyka. Jeśli drugi rodzic utrudnia spotkania, samo „prawo” nie wystarczy – potrzebujesz wykonalnego orzeczenia sądu. Tutaj kluczowe staje się jak uregulować kontakty z dzieckiem po rozwodzie w sposób, który nie pozostawia pola do interpretacji.

Jak napisać wniosek o uregulowanie kontaktów? (Zasada precyzji)

Wniosek składasz do Sądu Rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich) właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Opłata sądowa wynosi 100 zł. Ale to tylko formalność. Najważniejsza jest treść.

Dobry wniosek musi być jak instrukcja obsługi. W mojej kancelarii stosujemy zasadę „szwajcarskiego zegarka”. Wnosimy o ustalenie kontaktów w konkretne dni, np.:

• „W każdy parzysty weekend roku, od piątku od godziny 17:00 (odbiór ze szkoły/przedszkola) do niedzieli do godziny 19:00.”
• „W II dzień Świąt Bożego Narodzenia w latach parzystych oraz w I dzień Świąt w latach nieparzystych.”
• „Dwa tygodnie wakacji letnich, przy czym ojciec poinformuje matkę o terminie do 31 maja danego roku.”

Pamiętaj też, że sytuacja życiowa może się zmieniać. Jeśli dziecko jest małe, harmonogram będzie wyglądał inaczej niż u nastolatka. Warto też pomyśleć o systemie takim jak opieka naprzemienna, jeśli warunki na to pozwalają (bliskość zamieszkania, dobra komunikacja rodziców).

Zabezpieczenie kontaktów – Twoja kamizelka ratunkowa

To jest najważniejszy punkt tego artykułu. Sprawa o ustalenie kontaktów może trwać rok, a nawet dłużej (zwłaszcza jeśli w grę wejdzie opinia OZSS). Czy wyobrażasz sobie, że przez ten czas nie widzisz dziecka, bo druga strona mówi „nie”?

Dlatego zawsze wraz z wnioskiem głównym składamy wniosek o zabezpieczenie kontaktów na czas trwania postępowania. Sąd rozpoznaje taki wniosek znacznie szybciej (teoretycznie w 7 dni, w praktyce ok. miesiąca). Dzięki temu masz „tymczasowy wyrok”, który pozwala Ci widywać dziecko, zanim zapadnie ostateczna decyzja.

Brak wniosku o zabezpieczenie to ryzyko zerwania więzi. A zerwana więź to argument dla drugiej strony: „Dziecko odwykło od ojca, więc kontakty powinny być rzadsze”. Nie wpadnij w tę pułapkę. Czasami konieczne jest zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem w sprawie rozwodowej, by nie stracić relacji na starcie.

Co robić, gdy matka/ojciec utrudnia kontakty?

Masz wyrok, masz zabezpieczenie, przyjeżdżasz po dziecko, a drzwi są zamknięte. Albo słyszysz: „Dziecko jest chore”, „Dziecko nie chce z Tobą iść”. To klasyczna alienacja rodzicielska (choć sądy unikają tego terminu, zjawisko jest powszechne).

Wzywanie policji zazwyczaj nie pomaga. Policjanci spiszą notatkę, ale nie wyważą drzwi, żeby wydać Ci dziecko (chyba że jest zagrożenie życia). Co więc robić?

Warto pamiętać, że uporczywe utrudnianie kontaktów z dzieckiem może być nawet podstawą do zmiany miejsca zamieszkania dziecka (przepisania opieki na drugiego rodzica), choć jest to ostateczność.

Badanie w OZSS – czy należy się bać?

Jeśli nie możecie się porozumieć, sąd prawdopodobnie skieruje Was i dziecko na badania do Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS). To zespół psychologów i pedagogów, który oceni Wasze kompetencje wychowawcze i więź z dzieckiem.

Dla wielu rodziców to ogromny stres. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że spokój jest tu najlepszym doradcą. Specjaliści szybko wyłapią, kto gra, a kto jest autentyczny. Nie próbuj „szkolić” dziecka przed badaniem – to wyjdzie na jaw i obróci się przeciwko Tobie. Więcej o tym, jak wygląda procedura, przeczytasz w artykule: OZSS – jak wygląda badanie i przygotowanie?.

Plan wychowawczy – alternatywa dla wojny

Czy zawsze trzeba iść na noże? Nie. Czasami, gdy opadną pierwsze emocje po rozstaniu, udaje się wypracować porozumienie rodzicielskie (plan wychowawczy). To dokument, w którym sami, bez dyktanda sądu, ustalacie zasady. Sąd zazwyczaj chętnie zatwierdza zgodną wolę rodziców.

Dobry plan wychowawczy powinien regulować nie tylko weekendy, ale też kwestie religii, zajęć dodatkowych, kosztów leczenia czy sposobu komunikacji między Wami. Jeśli uda się go podpisać, unikniecie wielomiesięcznego prania brudów na sali sądowej.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania