Nabycie przedmiotu do majątku osobistego, a oświadczenie współmałżonka

Surogacja – Twój najlepszy przyjaciel w małżeństwie

Zanim przejdziemy do tego, co dzieje się u notariusza, musisz zrozumieć jeden fundamentalny mechanizm prawny. Nazywa się on surogacją. Brzmi skomplikowanie, ale działa bardzo prosto.

Wyobraź sobie, że masz „swój” portfel (majątek osobisty) i „wspólny” sejf (majątek dorobkowy). Prawo mówi jasno: jeśli wyjmiesz pieniądze ze „swojego” portfela i kupisz za nie cokolwiek – samochód, działkę, mieszkanie – to ten nowy przedmiot wraca do „swojego” portfela.

Dzieje się to z mocy prawa. Nie potrzebujesz do tego żadnej specjalnej umowy z żoną czy mężem, ani intercyzy. To jest właśnie surogacja w prawie rodzinnym. Jeśli środki pochodzą z majątku osobistego, nabyty przedmiot też tam trafia. Kropka.

Oświadczenie wiedzy a oświadczenie woli – wielka różnica

Tutaj dochodzimy do sedna problemu, przez który moi Klienci często nie śpią po nocach. Skoro surogacja działa z automatu, to po co notariusz żąda obecności współmałżonka?

Wielu ludzi myśli: „Muszę wziąć żonę, żeby się zgodziła”. To błąd! Oświadczenie małżonka w akcie notarialnym to oświadczenie wiedzy, a nie woli.

• Oświadczenie woli: „Zgadzam się, żeby mąż kupił to mieszkanie” (To tutaj nie występuje).
• Oświadczenie wiedzy: „Potwierdzam, że środki na ten zakup pochodzą wyłącznie z majątku osobistego męża” (O to właśnie chodzi).

Różnica jest kolosalna. Małżonek nie „daje” Ci tego mieszkania. On jedynie przed notariuszem i w obliczu prawa potwierdza stan faktyczny. Dzięki temu sąd wieczystoksięgowy ma czystą sytuację – wie, że nie ma sporu między Wami co do pochodzenia pieniędzy.

Co jeśli małżonek odmawia złożenia oświadczenia?

Scenariusz z życia wzięty: Małżeństwo wisi na włosku. Chcesz ulokować swoje pieniądze ze spadku w kawalerkę. Żona mówi: „Niczego nie podpiszę, niech to będzie wspólne”. Co robić?

W takiej sytuacji nadal możesz kupić nieruchomość samodzielnie. Musisz jednak złożyć przed notariuszem jednostronne oświadczenie, że nabywasz przedmiot do majątku osobistego za środki osobiste.

Jeśli sąd wpisze Was oboje jako właścicieli (mimo że zapłaciłeś tylko Ty), czeka Cię długa droga sądowa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dlatego obecność małżonka u notariusza, choć nie jest wymogiem ważności umowy, jest „polisą ubezpieczeniową” na spokój w papierach.

Mieszanie środków – najdroższy błąd przy zakupie

Bardzo często zdarza się sytuacja „pół na pół”. Masz 300 tys. zł ze sprzedaży kawalerki kawalerskiej, ale nowe mieszkanie kosztuje 500 tys. zł. Brakujące 200 tys. zł dobieracie z oszczędności małżeńskich lub bierzecie wspólny kredyt.

Wielu Klientów myśli: „To wpiszmy w akcie, że 3/5 to mój majątek osobisty, a 2/5 wspólny”. Niestety, w praktyce orzeczniczej (zwłaszcza Sądu Najwyższego) dominuje pogląd, że przedmiot nabyty za środki „mieszane” wchodzi w całości do majątku wspólnego, a Tobie przysługuje jedynie roszczenie o zwrot nakładów. Co wchodzi w skład majątku wspólnego w takim przypadku, zależy od proporcji środków.

Jeśli zaangażujesz choćby złotówkę ze środków wspólnych bez wyraźnego rozdzielenia udziałów (co jest prawnie skomplikowane we wspólności ustawowej), ryzykujesz, że cała nieruchomość stanie się wspólna.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania