Podział majątku a orzeczenie o winie

Zimny prysznic: Dlaczego sąd nie karze finansowo za zdradę?

To jest moment, w którym podczas konsultacji w mojej kancelarii często zapada cisza. Klient kładzie na stole dowody zdrady, zdjęcia, nagrania i pyta: „Czy dzięki temu dostanę cały dom?”. Muszę wtedy pełnić rolę adwokata diabła i sprowadzić rozmowę na ziemię.

Polskie prawo rodzinne bardzo wyraźnie rozdziela dwie kwestie:

• Sferę osobistą: Tutaj sąd ustala, kto zawinił, że małżeństwo się rozpadło (np. przez zdradę, alkoholizm, agresję).
• Sferę majątkową: Tutaj liczy się to, co wspólnie wypracowaliście przez lata trwania związku.

Dla sędziego dzielącego majątek, fakt, że Twój mąż czy żona nie byli lojalni uczuciowo, ma drugorzędne znaczenie. Przyjmuje się, że majątek wspólny jest wynikiem pracy obojga małżonków. Nawet jeśli jedno zarabiało miliony, a drugie zajmowało się domem i dziećmi – wkład uznaje się za równy.

Gdzie orzeczenie o winie faktycznie się „opłaca”?

Nie chcę, żebyś pomyślał, że walka o winę w rozwodzie jest bezcelowa. Ma ona kolosalne znaczenie, ale w innej szufladce prawnej – chodzi o alimenty od byłego małżonka.

Jeśli uzyskasz rozwód z wyłącznej winy drugiej strony, zyskujesz potężny oręż:

1. Dożywotnie alimenty (w teorii): Obowiązek alimentacyjny nie wygasa po 5 latach, jak w przypadku rozwodu bez orzekania o winie (chyba że winny małżonek weźmie nowy ślub).
2. Łatwiejsza przesłanka: Wystarczy, że rozwód pociągnął za sobą „istotne pogorszenie Twojej sytuacji materialnej”. Nie musisz żyć w niedostatku (biedzie), żeby żądać pieniędzy. Wystarczy, że standard Twojego życia spadł w porównaniu do tego, co było w małżeństwie.

To tutaj „monetyzuje się” winę. Ale nie przy podziale działki czy mieszkania.

Nierówne udziały w majątku – furtka dla zdeterminowanych

Istnieje jednak prawna możliwość, by uzyskać więcej niż standardowe 50% majątku. Nazywa się to „ustaleniem nierównych udziałów w majątku wspólnym”. Jednak uwaga – orzeczenie o winie w rozwodzie to za mało, by sąd się na to zgodził.

Aby sąd przyznał Ci np. 70% majątku, musisz spełnić łącznie dwie przesłanki:

1. Ważne powody: I tu jest klucz. Ważnym powodem nie jest sama zdrada. Ważnym powodem jest sytuacja, w której nierówny podział majątku byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu zazwyczaj o rażące zaniedbywanie obowiązków wobec rodziny.
2. Przyczynienie się do powstania majątku w różnym stopniu: Musisz wykazać, że dysproporcja w budowaniu majątku była ogromna i wynikała z lenistwa lub celowego działania drugiej strony.

Trwonienie majątku – tu możesz walczyć

Jeśli przyczyną rozpadu małżeństwa była niegospodarność, hazard, ryzykowne i nieuzgodnione inwestycje czy po prostu sprzeniewierzenie majątku wspólnego, to Twoja pozycja w sądzie rośnie.

W takich sytuacjach orzeczenie o winie (jeśli w uzasadnieniu wyroku rozwodowego sąd wskazał na kwestie finansowe) może być potężnym dowodem w sprawie o podział majątku. Sąd może uznać, że skoro jeden z małżonków systematycznie uszczuplał wspólny dorobek, to niesprawiedliwe byłoby, aby teraz dostał jego połowę.

Czy warto łączyć te dwie sprawy?

Często Klienci pytają, czy mogą załatwić podział majątku w trakcie rozwodu. Teoretycznie tak. W praktyce – odradzam to w 90% przypadków, zwłaszcza jeśli walczymy o winę.

Proces o rozwód z orzekaniem o winie to wojna. Jest długi, brudny i wyczerpujący. Jeśli dołożymy do tego skomplikowane wyceny nieruchomości, biegłych od szacowania wartości firmy czy podziału ruchomości – sprawa utknie w sądzie na lata (5-7 lat to nie jest rzadkość w takich „kombajnach”).

Zazwyczaj lepszą strategią jest:

1. Uzyskanie wyroku rozwodowego (szybciej przecinasz więź i zatrzymujesz „licznik” wspólności majątkowej).
2. Założenie osobnej sprawy o podział majątku już „na chłodno”, z prawomocnym wyrokiem w ręku.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania