Jak wygrać podział majątku?

Czym tak naprawdę jest „wygrana” przy podziale majątku?

Zanim przejdziemy do konkretów, musimy coś sobie wyjaśnić. W sprawach rodzinnych słowo „wygrana” ma inne znaczenie niż w sporcie. Klienci, którzy przychodzą do mojej kancelarii, często mówią: „Chcę go puścić w skarpetkach” albo „Ona ma nie dostać ani grosza”. Rozumiem te emocje. Jednak w sądzie emocje są najgorszym doradcą.

Wygrana w sprawie o podział majątku to sytuacja, w której:

• Otrzymujesz realną spłatę, która pozwala Ci zacząć nowe życie (a nie wyrok na papierze, którego nie da się wyegzekwować).
• Zabezpieczasz dach nad głową dla siebie i dzieci.
• Kończysz sprawę w rozsądnym czasie, nie tracąc majątku na 5 lat procesowania się i opinie biegłych.

Krok 1: Audyt, czyli wiesz, o co walczysz

Nie da się podzielić czegoś, o czym sąd nie wie. Najczęstszy błąd? Klient zakłada, że sąd sam ustali, co wchodzi w skład majątku. Nic bardziej mylnego. Sąd zajmie się tylko tym, co strony wskażą we wniosku.

Musisz przygotować kompletną listę. I nie chodzi tu tylko o mieszkanie i samochód. Prawdziwe pieniądze często ukryte są gdzie indziej. Co wchodzi w skład majątku wspólnego? Często zapominamy o:

• Środkach zgromadzonych na subkontach w ZUS i OFE.
• Akcjach pracowniczych i udziałach w spółkach.
• Wartości przedsiębiorstwa (jeśli mąż lub żona prowadzi firmę).
• Kryptowalutach i portfelach inwestycyjnych.

Jeśli podejrzewasz, że druga strona wyprowadzała środki przed sprawą, musimy działać szybko. Ukrywanie majątku przy rozwodzie to niestety częsta praktyka. W mojej kancelarii w takich sytuacjach zaczynamy od analizy historii rachunków bankowych z kilku lat wstecz.

Krok 2: Nakłady – tutaj leżą Twoje pieniądze

To jest ten moment, w którym wygrywa się procesy. Kodeks mówi jasno: każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Brzmi skomplikowanie? Przełóżmy to na ludzki język.

Wyobraź sobie sytuację: Mąż miał działkę przed ślubem (majątek osobisty). Po ślubie, ze wspólnych pensji, wybudowaliście na niej dom. Przy podziale majątku, dom formalnie należy do gruntu (czyli do męża). Jeśli nie zgłosisz wniosku o rozliczenie nakładów, możesz zostać z niczym. A mówimy tu o setkach tysięcy złotych.

Krok 3: Czy można dostać więcej niż połowę?

Zasadą jest, że udziały w majątku wspólnym są równe. Niezależnie od tego, czy zarabialiście tyle samo, czy jedno z Was zajmowało się domem. Są jednak wyjątki.

Możesz żądać ustalenia nierównych udziałów, jeśli wystąpiły łącznie dwie przesłanki:

1. Ważne powody (np. rażąca niegospodarność, hazard, alkoholizm, porzucenie rodziny).
2. Różny stopień przyczynienia się do powstania majątku.

To jest „broń atomowa” w sprawach o podział. Nierówny podział majątku jest trudny do uzyskania, ale w skrajnych przypadkach – jak najbardziej możliwy. Jeśli mąż przez 10 lat nie pracował z lenistwa, a Ty budowałaś firmę, nie ma powodu, by po rozwodzie oddawać mu połowę dorobku życia.

Krok 4: Wycena – nie daj się oszukać na liczbach

Wartość nieruchomości na potrzeby podziału ustala się według stanu z dnia ustania wspólności (zazwyczaj data rozwodu), ale według cen z chwili orzekania o podziale. To kluczowe przy szalejącej inflacji.

Druga strona często przedstawia operaty szacunkowe zaniżające wartość nieruchomości, którą chce przejąć, lub zawyżające wartość tej, którą chce „oddać” Tobie. Nie zgadzaj się na to w ciemno. Wycena majątku wspólnego powinna być rzetelna. W razie sporu sąd powoła biegłego rzeczoznawcę. Często koszt takiej opinii (ok. 2-3 tys. zł) zwraca się wielokrotnie, gdy okazuje się, że dom jest wart 200 tysięcy więcej, niż twierdzi były mąż.

Krok 5: Ugoda sądowa – sztuka kompromisu

Paradoksalnie, często najlepszym sposobem na „wygranie” jest uniknięcie pełnego procesu. Umowny podział majątku lub ugoda przed sądem daje Ci kontrolę. W wyroku sąd może zarządzić licytację komorniczą składnika majątku, jeśli nikt go nie chce lub nie stać Was na spłatę. To najgorszy scenariusz – tracicie oboje, bo sprzedaż licytacyjna to ułamek wartości rynkowej.

Dlatego, jeśli masz taką możliwość, rozważ negocjacje. Czasami warto odpuścić 10% wartości, by otrzymać gotówkę „tu i teraz”, zamiast czekać 4 lata na wyrok, który i tak może nie być w 100% satysfakcjonujący.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania