Ile kosztuje pozew o rozwód?

1. Opłata sądowa od pozwu (koszty stałe)

Zacznijmy od tego, co jest pewne jak w banku. Niezależnie od tego, czy Twój rozwód będzie cichym porozumieniem, czy „wojną państwa Rose”, Skarb Państwa musi otrzymać swoje wynagrodzenie za uruchomienie machiny sądowej.

Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, opłata stała od pozwu o rozwód wynosi 600 zł.

Nie ma tutaj znaczenia:

• Jak duży macie majątek.
• Ile macie dzieci.
• Czy żądasz alimentów na siebie, czy tylko na dzieci.

Warto wiedzieć, że tę kwotę można częściowo odzyskać. Jeśli w trakcie procesu dojdziecie do wniosku, że nie chcecie publicznego prania brudów i zdecydujecie się na rozwód bez orzekania o winie (na zgodny wniosek obu stron), sąd po uprawomocnieniu się wyroku zwróci Ci z urzędu 300 zł. To swego rodzaju „nagroda” od państwa za szybkie zakończenie postępowania.

2. Ile kosztuje adwokat w sprawie o rozwód?

To pytanie słyszę niemal codziennie i zawsze odpowiadam: „to zależy”. Honorarium adwokata to nie jest produkt z półki w supermarkecie. To wycena czasu, strategii i odpowiedzialności, jaką bierzemy za Twoje życie.

Na rynku usługi prawne w sprawach rozwodowych wahają się zazwyczaj w przedziale od 3000 zł do nawet 15 000 zł i więcej. Skąd tak ogromna rozpiętość? Wszystko zależy od tego, o co walczymy.

Prosta sprawa bez orzekania o winie, gdzie małżonkowie są dogadani co do dzieci i majątku, wymaga ode mnie napisania pozwu i stawienia się na jednej, może dwóch rozprawach. To dolna granica widełek. Jeśli jednak w grę wchodzi udowadnianie zdrady, przesłuchiwanie kilkunastu świadków, walka o opiekę naprzemienną i skomplikowane alimenty – sprawa może toczyć się latami. Wtedy moje zaangażowanie czasowe jest nieporównywalnie większe.

Pamiętaj też, że koszt prawnika to inwestycja w bezpieczeństwo. Często zdarza się, że druga strona próbuje ukrywać dochody, by zaniżyć alimenty. Doświadczony adwokat wie, jak te dochody odszukać, co w perspektywie kilku lat płacenia alimentów zwraca się z nawiązką.

3. Ukryte koszty, o których nikt nie mówi

Opłata sądowa i prawnik to nie wszystko. W toku procesu mogą pojawić się wydatki, które potrafią solidnie nadszarpnąć budżet. Warto być na nie przygotowanym.

Opinia OZSS (Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów)

Jeśli nie możecie się porozumieć w kwestii władzy rodzicielskiej lub kontaktów z dziećmi, sąd skieruje Was na badania do OZSS. Zespół psychologów i pedagogów oceni Wasze kompetencje wychowawcze.

Koszt: Zazwyczaj od 800 zł do 1200 zł. Sąd zazwyczaj nakazuje pokryć ten koszt po połowie, ale może też obciążyć nim stronę, która bezzasadnie upiera się przy swoim stanowisku.

Mediacja

Sąd może skierować Was na mediację (lub możecie zrobić to dobrowolnie). Jeśli mediacja jest ze skierowania sądu, koszty są regulowane ustawowo.

Koszt: 150 zł za pierwsze posiedzenie i 100 zł za każde kolejne, łącznie nie więcej niż 450 zł (+VAT). Zazwyczaj płatne po połowie.

Kurator wywiadu środowiskowego

Często sąd zleca wywiad środowiskowy, by sprawdzić warunki, w jakich żyją dzieci. Jest to koszt rzędu 80-100 zł za wywiad.

4. Podział majątku przy rozwodzie – czy to się opłaca?

Standardowo sądy „nie lubią” dzielić majątku w wyroku rozwodowym, bo to przedłuża sprawę. Jest to jednak możliwe, jeśli przedstawicie gotowy plan podziału (ugodę) i nie będziecie się o niego spierać.

Ile to kosztuje?

• 300 zł – jeśli składacie zgodny wniosek o podział majątku (projekt podziału dołączony do pozwu).
• 1000 zł – jeśli wniosek nie jest zgodny (ale wtedy sąd w 99% przypadków wyłączy ten wątek do osobnego postępowania po rozwodzie).

Więcej o kosztach samej procedury majątkowej przeczytasz w artykule: ile kosztuje podział majątku. Pamiętaj, że największym kosztem przy podziale nie są opłaty sądowe, ale spłata byłego małżonka. Jeśli przejmujesz mieszkanie, musisz liczyć się z koniecznością oddania połowy jego wartości drugiej stronie.

5. Nie stać mnie na rozwód. Co robić?

Prawo przewiduje sytuacje, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W takiej sytuacji możesz złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.

Musisz wypełnić szczegółowe oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym. Sąd prześwietli Twoje dochody, wydatki i oszczędności. Jeśli uzna, że faktycznie Twoja sytuacja jest trudna, może zwolnić Cię z opłaty 600 zł w całości lub w części.

6. Kto ostatecznie płaci za rozwód? (Zasada przegrany płaci)

W polskim procesie cywilnym obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik procesu. Co to oznacza w praktyce?

• Rozwód z winy jednego małżonka: Małżonek uznany za wyłącznie winnego zwraca małżonkowi niewinnemu wszystkie koszty (opłatę 600 zł oraz koszty adwokata – zazwyczaj wg stawek minimalnych rozporządzenia, a nie faktycznie zapłaconej kwoty).
• Rozwód bez orzekania o winie: Koszty są wzajemnie znoszone (każdy płaci za swojego prawnika), a opłata sądowa 600 zł jest dzielona: 300 zł zwraca sąd, a z pozostałych 300 zł połowę oddaje Ci małżonek. Finalnie koszt sądu to 150 zł na osobę.
• Wina obu stron: Koszty są wzajemnie znoszone.

Decyzja o rozwodzie z orzekaniem o winie powinna być więc przemyślana nie tylko emocjonalnie, ale i ekonomicznie. Czasami walka „dla zasady” kosztuje więcej, niż wynosi potencjalny zwrot kosztów procesu.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o koszty rozwodu