Jakie skutki ma rozdzielność majątkowa?

Czym tak naprawdę jest ustrój rozdzielności majątkowej?

Wielu moich Klientów przychodzi do kancelarii z lekkim poczuciem winy. Mówią: „Panie Mecenasie, kochamy się, ale chcemy mieć porządek w papierach”. I słusznie. Standardowo, w momencie ślubu, między Wami powstaje automatycznie wspólność ustawowa. To taki wielki wór, do którego wpada niemal wszystko, co zarobicie.

Rozdzielność majątkowa to decyzja o zaszyciu tego wora. Od tej chwili funkcjonują obok siebie tylko dwa majątki: Twój osobisty i majątek osobisty żony lub męża. Nie ma części wspólnej.

Skutek 1: Twoja pensja staje się tylko Twoja

To jest moment, w którym wielu Klientów otwiera szeroko oczy. W normalnym ustroju (wspólności), Twoje wynagrodzenie za pracę, premie czy dochody z innej działalności zarobkowej są wspólne. Nawet jeśli przelew wpływa na Twoje prywatne konto, to w świetle prawa, połowa tych pieniędzy należy do współmałżonka.

Przy rozdzielności majątkowej ta zasada znika. Wynagrodzenie, które otrzymasz po podpisaniu aktu notarialnego, wchodzi w całości do Twojego majątku osobistego. To ma ogromne konsekwencje:

• Możesz swobodnie wydawać te środki bez konsultacji z partnerem (choć życie i moralność to inna kwestia niż prawo).
• Inwestujesz samodzielnie. Jeśli kupisz akcje lub mieszkanie za te środki, będą one wyłącznie Twoją własnością.
• W razie rozstania, nie musisz się z tych oszczędności rozliczać.

Skutek 2: Tarcza antykryzysowa, czyli ochrona przed długami

To najczęstszy powód, dla którego pary decydują się na podpisanie intercyzy (umowy majątkowej małżeńskiej). Żyjemy w dynamicznych czasach. Jeden z małżonków prowadzi ryzykowny biznes, bierze kredyty obrotowe, podpisuje weksle. Co jeśli noga się powinie?

W ustroju rozdzielności, wierzyciel jednego małżonka nie może sięgnąć do majątku drugiego małżonka. Komornik, który przychodzi do męża-przedsiębiorcy, nie może zająć samochodu żony, jej konta bankowego ani mieszkania, które kupiła za swoje środki.

Skutek 3: Pełna autonomia w zarządzaniu

Wyobraź sobie, że chcesz sprzedać samochód. We wspólności majątkowej, nawet jeśli w dowodzie rejestracyjnym widnieje tylko Twoje nazwisko, ale auto kupiono z pensji w trakcie małżeństwa – teoretycznie potrzebujesz zgody żony lub męża (choć przy ruchomościach jest to liberalniej traktowane, to przy nieruchomościach jest to bezwzględny wymóg).

Przy rozdzielności majątkowej, jeśli nieruchomość jest w Twojej księdze wieczystej jako własność osobista – idziesz do notariusza sam. Sprzedajesz, darujesz, obciążasz hipoteką bez pytania o zgodę. To duża wygoda dla osób aktywnych biznesowo, które muszą podejmować szybkie decyzje, na przykład inwestując w spółkę cywilną lub obracając nieruchomościami.

Skutek 4: Codzienne życie i wydatki na dom

Tutaj pojawia się najwięcej pytań. „Panie Mecenasie, skoro mamy osobne konta, to kto płaci za prąd i szkołę dzieci?”.

Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy jasno mówi: mimo rozdzielności majątkowej, małżonkowie mają równe obowiązki wobec rodziny. Musicie przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny według swoich sił i możliwości zarobkowych. To, że masz rozdzielność, nie zwalnia Cię z obowiązku łożenia na jedzenie, czynsz czy ubrania dla dzieci.

W praktyce moi Klienci często zakładają trzecie konto – „techniczne”, na które przelewają ustalone kwoty na życie, a resztę zatrzymują dla siebie.

Skutek 5: Zdolność kredytowa

Rozdzielność majątkowa może być zbawieniem albo przekleństwem przy kredycie hipotecznym:

• Plus: Jeśli jeden małżonek ma złą historię w BIK lub ogromne długi, rozdzielność pozwala drugiemu małżonkowi wziąć kredyt samodzielnie, nie będąc „ciągniętym w dół” przez partnera.
• Minus: Bank będzie liczył zdolność kredytową tylko jednej osoby. Może się okazać, że Twoja pensja jest za niska na wymarzony dom, podczas gdy pensje zsumowane (we wspólności) dałyby kredyt bez problemu.

Skutek 6: Dziedziczenie (Wielki Mit)

Bardzo często słyszę: „Podpisaliśmy intercyzę, więc po jego śmierci nic nie dostanę”. To nieprawda. Rozdzielność majątkowa nie ma żadnego wpływu na porządek dziedziczenia ustawowego.

Jeśli Twój mąż umrze, dziedziczysz po nim na dokładnie takich samych zasadach, jak gdybyście mieli wspólność majątkową (zazwyczaj dziedziczysz Ty i dzieci). Jedyna różnica polega na tym, CO wchodzi do spadku. Przy rozdzielności, do masy spadkowej wchodzi cały majątek zmarłego (bo był tylko jego), a nie połowa majątku wspólnego. Jeśli chcesz wyłączyć małżonka od dziedziczenia, sama rozdzielność nie wystarczy – potrzebny jest testament, wydziedziczenie lub orzeczona separacja.

Skutek 7: Łatwiejszy rozwód i podział majątku

Nie oszukujmy się – statystyki rozwodowe są nieubłagane. Pary, które mają rozdzielność majątkową, przechodzą przez proces rozstania znacznie szybciej i taniej.

Dlaczego? Bo odpada najbardziej krwawy i kosztowny etap: sądowy podział majątku. Skoro przez lata wszystko było „moje” lub „twoje”, to przy rozwodzie po prostu zabieracie swoje rzeczy i odchodzicie. Nie ma walki o łyżeczki, wyceny nakładów na dom czy kłótni o to, ile warta jest firma męża. To oszczędność rzędu kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych na kosztach sądowych i adwokackich.

Skutek 8: Brak wspólnego rozliczania PIT

To minus, o którym księgowi przypominają dopiero w kwietniu. Jeśli macie rozdzielność majątkową, nie możecie rozliczać się wspólnie z podatku dochodowego. Każde z Was składa osobny PIT.

Jeśli jedno z Was zarabia bardzo dużo (wpada w drugi próg podatkowy), a drugie mało lub wcale – tracicie możliwość skorzystania z preferencyjnego opodatkowania, co może kosztować Was kilka lub kilkanaście tysięcy złotych rocznie. Warto to przeliczyć przed wizytą u notariusza.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania